سکه‌های امام مهدی(عج) در دورۀ پیشاصفوی و شکل‌گیری اندیشۀ حاکم شیعی (The Coins in the Name of Imam Mahdi in Pre-Safavid Era and Formation of the Concept of Shiite Ruler)

Abstract

Persian Abstract: تشیع امامی در دوره غیبت رسالت اجتماعی خود را تا مدتها در نهان زیستی و دوری از حکام تعریف کرده بود. بعد از شکل گیری جمعیت های شیعی در بلاد اسلامی زیدیان و سپس فاطمیان با قیامهای متعدد توانستند حکومتهای محلی مستقل از خلافت عباسی تشکیل دهند. لیکن شیعیان امامی کماکان از تشکیل حکومت دوری می کردند. علی رغم این رویه در مواردی شاهد تشکیل حکومت شیعه امامی در بلاد اسلامی پیش از دوره صفوی هستیم. غالبا این موارد در شرایطی اتفاق افتاده است که خلا سیاسی در قلمرو فرهنگی شیعه امامی گزینه حفظ نظام اجتماعی و حکومت را اجتناب ناپذیر نموده است. حاکمان امامی مذهب در این فضا بین الزام تشکیل حکومت و رویه تاریخی شیعه راه جدیدی بنام حکومت به نیابت از امام زمان (عج) را پیش میگیرند. در این مقاله بر مبنای سکه های بجا مانده از این حکومتها رفتار حاکمان امامی مذهب تبیین شده است. زمینه فرهنگی و اجتماعی اعتقاد به امام عصر در ایران مبتنی بر متون تاریخی بررسی گشته است.

English Abstract: Imamite Muslims, who follow twelve Imams from decent of the prophet, believe that the political ruling is de jure dedicated to the prophet and the twelve Imams. They believe that Imam Muhammad Al-Mahdi, the twelfth Imam who was born in 9th century AD is still alive and will come back in the promised day for constructing a heavenly world. For Imamite Muslims, who are also known as Twelver Shia, the legitimate government and the right of ruling is dedicated to Imam Mahdi. While Shiite community did not developed as a society, they participated in Sunni social institutions as a minority. Afterward in medieval period, when Sunni caliphate collapsed in Baghdad by Mongol invasion, maintaining the social order obliged the Shia to establish government on their own. In this article, we will explore the formation of a new role for Shia rulers as the representative of Imam Mahdi. Our investigation is based on the coins of Shiite rulers in the formative period of Shiite government concept. We find out the Shiite Sultan and Amir suppose himself a ruler in force majeure circumstances, who shall give up his position to Imam Mahdi in his reappearance.

Note: Downloadable document is in Persian.

Keywords: Numismatics, Histori of Imami Shiism, History of Shia Islam, Ilkhanid Architecture, and Mahdism