Türkiye’de sıcaklık mevsimlerinin ana morfolojik ünitelere göre değişimi 1: ovalar ve havzalar (Temperature Seasons of Turkey Deal With Basic Morphological Units 1: Alluvial Plains and Geomorphological Basins)

Abstract

Turkish Abstract: Bu çalışma, Türkiye’de yer alan ovalarda ve morfolojik havzalarda sıcaklık bakımından mevsimleri konu almaktadır. Bu amaçla 246 meteoroloji istasyonuna ait uzun yıllık günlük ortalama sıcaklık değerleri, dekatlara göre aritmetik ortalamaları alınmış ve yılı oluşturan 36 dekatlık ortalama sıcaklık değeri elde edilmiştir. İstasyonlara ait sıcaklık değerleri, sayısal yükselti modeli kullanılarak alana yayılmış ve buna bağlı olarak tüm Türkiye’ye yayılan sıcaklık modelleri üretilmiştir. Bu modeller üzerinden ovalar ve havzalar esas alınarak dekatlara göre sıcaklık ortalamaları hesaplanmış ve bu ortalamalar belli eşik değerlere göre mevsimsel nitelikler olarak belirlenmiştir. Buna bağlı olarak Türkiye’deki ovalarda ve havzalardaki sıcaklık yönünden mevsimler 36 dekata göre düzenlenmiştir. Buna göre Türkiye’nin soğuk dönemde en sıcak ovası Eşen Ovası, en soğuk ovası ise Eleşkirt Ovası’dır. Sıcak dönemde ise en sıcak ovası Kızıltepe Ovası iken en soğuk ovası Göle Ovası’dır. Çalışmanın, tarımsal planlamalar başta olmak üzere tüm mekânsal planlamalarda girdi oluşturacağı amaçlanmıştır.

English Abstract:This study is subject to the thermal seasons of Turkey in terms of temperature in the alluvial plains and morphological basins. For this purpose, decade average temperatures were taken by the long years of 246 meteorological station average daily temperature values, and according to average decade temperature value of 36 which were obtained. Temperature values of stations, using digital elevation model, and it spread all around Turkey; depending on the temperature models were produced. These models are over the plains and basins, and these averages are calculated based on the average temperature by decade certain threshold determined by the values in the seasonal characteristics. Accordingly, the alluvial plains and morphological basins in Turkey in terms of temperature 36 decade organized according to the seasons. Accordingly, cold season in Turkey, hottest plain is Eşen Valley when the coldest plain is Eleşkirt Plain. In hot season, hottest plain is Kızıltepe when coldest plain is Göle. The study, especially in agricultural planning is intended to constitute all the spatial planning stages we entered.

Note: Downloadable document is in Turkish.

Keywords: Türkiye, Ortalama Sıcaklık, Sıcaklık mevsimi, Ova, Tarımsal Planlama, Turkey, Average Temperature, Thermal Season, Alluvial Plains, Agricultural Planning