Ankara Kentinde Sosyo-mekânsal Farklılaşmanın Örüntüleri: Ampirik Bir Analiz (Patterns of Urban Socio-Spatial Differentiation in Ankara: An Empirical Analysis)

Abstract

Turkish Abstract: Farklılık, kentsel yaşamı tanımlayan bir özellik olsa da küreselleşme ve ekonomik yeniden yapılanma günümüz kentlerinde sosyo-mekânsal farklılaşmayı daha da artırmaktadır. Sosyo-ekonomik farklılaşma büyük metropoliten alanlardaki ayrışmanın en önemli unsurudur. Bununla birlikte kentli nüfusun yaş, doğurganlık, aile ve hanehalkı yapısı, eğitim düzeyi ve göç örüntüsü kentsel alanlardaki sosyal yaşam üzerinde merkezi bir öneme sahiptir. Bu nedenle belli grupların kentin belli bölgelerinde yaşamayı tercih etmeleri sonucunda kentsel doku içerisinde demografik farklılaşmayı gösteren örüntüler oldukça belirgindir. 2000 yılı Nüfus ve Bina Sayımları verileri kullanılarak yapılan bu çalışma Ankara kentinde sosyo-mekânsal farklılaşma ve ayrışmayı konu edinmektedir. Çalışmada sosyo-mekânsal örüntülerin oluşumunu sağlayan dinamiklerin ortaya çıkarılması için k-ortalamalar kümeleme yöntemi uygulanmıştır. Analiz, kentteki yapısal farklılaşmayı yansıtan altı bölgenin/kümenin olduğunu göstermiştir.

English Abstract: Although diversity is a defining characteristic of much urban life, globalization and economic restructuring have led to an increase in socio-spatial stratification within modern cities. Socioeconomic differentiation is arguably the most important dichotomy within large metropolitan areas. However, demographic factors such as age, fertility, family and household structure, education level, and migration patterns of urban society also play key roles in the social life of urban areas. Thus, there are clear patterns to the geo-demographics of cities – in large part due to the tendency for certain social groups of individuals to occupy particular niches within the urban fabric. Using neighbourhood-level census and housing data from the year 2000, this paper focuses on the pattern of socio-spatial differentiation and segmentation in Ankara, Turkey’s capital city. The study applies k-means Clustering Analysis to identify the underlying dimensions of the formation of socio-spatial patterns in the city. The analysis supports the concept of emerging structural differentiations in a “sexpartite city”.

Note: Downloadable document is in Turkish.

Keywords: Sosyo-mekânsal farklılaşma, mekânsal ayrışma, türdeş mekânlar, Kümeleme Analizi, Ankara kenti,Socio-spatial differentiation, spatial segregation, homogeneous urban areas, K-means Clustering Analysis, Ankara