Zapobieganie przestępczości przez projektowanie bezpiecznych przestrzeni na przykładzie doświadczeń Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych (Crime Prevention Through Environmental Design – Case Studies of UK and United States)

Abstract

Polish Abstract: W artykule skoncentrowano się na problematyce kształtowania bezpiecznych przestrzeni, przedstawiając to zagadnienie z perspektywy realizacji założeń human security, czyli bezpieczeństwa jednostki ludzkiej, inaczej ludzkiego bądź człowieka. Współcześnie trzy główne koncepcje, popularne zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych oraz w Wielkiej Brytanii, są kluczowe dla rozwiązań w zakresie kształtowania bezpiecznych przestrzeni. Są to: „przestrzeń obronna”, zapobieganie przestępczości przez projektowanie środowiskowe oraz druga generacja zapobiegania przestępczości przez projektowanie środowiskowe. Beneficjentem bezpieczeństwa przestrzeni zurbanizowanej jest człowiek, ponieważ rozwiązania stosowane w zakresie kształtowania przestrzeni miejskiej mają na celu przede wszystkim ograniczanie bądź eliminację przestępczości zagrażającej jednostkom. Jest to zatem istotna zbieżność z przesłankami human security. Szukając genezy powstania wspomnianych trzech nurtów, zwrócono uwagę na znaczenie czynników społecznych, uwypuklonych zwłaszcza przez Jane Jacobs. Omówiono zainteresowanie problematyką kształtowania przestrzeni miejskich, promującej human security, Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), uwidocznione np. w działalności jednej z agend ONZ – Programu Narodów Zjednoczonych ds. Osiedli Ludzkich (The United Nations Human Settlements Programme – UN-HABITAT).

English Abstract: The paper concerns crime prevention through environmental design and case studies of The UK and United States are researched. It focuses on the issue of spatial security, and the perspective of realizing the assumptions of human security is concerned. Especially three main concepts, well-known especially in the United States and the United Kingdom, are concerned. These are: defensible space, crime prevention through environmental design (CPTED I) and the second generation of crime prevention through environmental design (CPTED II).

Note: Downloadable document is in Polish.

Keywords: Zapobieganie przestępczości przez projektowanie bezpiecznych przestrzeni, CPTED, Jane Jacobs, Przestrzeń obronna, Spatial safety, Defensible space